• ثبت نام
  • ورود به سامانه
  • English

مطالعات فهم حدیث

  1. صفحه اصلی
  2. تحلیل تربیتی معیارهای دوستی در حکمت ۳۸ نهج‌البلاغه با تأکید بر نقش والدین در هدایت اجتماعی فرزندان

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پیوندهای مفید

پرسش‌های متداول

فرایند پذیرش مقالات

اطلاعات آماری نشریه

اخبار و اعلانات

تحلیل تربیتی معیارهای دوستی در حکمت ۳۸ نهج‌البلاغه با تأکید بر نقش والدین در هدایت اجتماعی فرزندان

    نویسندگان

    • صدیقه آبیار 1
    • هادی زینی ملک آباد 2
    • سید محمدحسین موسوی 2

    1 دانش آموخته کارشناسی ارشد نهج البلاغه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

    2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

,
مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی

10.30479/mfh.2026.22466.2499
  • مشخصات مقاله
  • مراجع
  • دریافت فایل
  • ارجاع به این مقاله
  • آمار
  • هم رسانی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش والدین در تربیت اجتماعی فرزندان از منظر آموزه‌های علوی، به تحلیل تربیتی حکمت ۳۸ نهج‌البلاغه پرداخته است. در این حکمت، امام علی (ع) با نگاهی پیشرو و معیارمحور، چهار گروه از افراد را برای پرهیز از معاشرت برمی‌شمارند: احمق، بخیل، فاجر و دروغ‌گو. این تقسیم‌بندی، نه‌تنها هشدار اخلاقی، بلکه نقشه‌ای راهبردی برای والدین در زمینه هدایت اجتماعی فرزندان به‌شمار می‌رود. روش پژوهش کیفی و تحلیلی بوده و با استفاده از منابع تفسیری، حدیثی و روان‌شناسی اجتماعی، تلاش شده است هر معیار از حیث تربیتی و شناختی بررسی و کاربرد آن در سبک فرزندپروری تبیین شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که امام علی (ع) به ‌جای معرفی مصادیق مشخص، مجموعه‌ای از ویژگی‌های خطرناک را معرفی می‌کند و از این رهگذر، به والدین می‌آموزد که به فرزندان خود «معیارهای تشخیص دوستی سالم» را بیاموزند، نه آن‌که صرفاً از افراد خاصی برحذر دارند. پژوهش همچنین نشان می‌دهد که این معیارها، با یافته‌های روان‌شناسی تربیتی و اجتماعی هم‌خوانی دارد و ملاک‌هایی چون خودتنظیمی، شناخت پیامد رفتار، اعتمادسازی و انسجام هیجانی، در انتخاب دوست نقشی اساسی دارد. نوآوری اصلی پژوهش، تبیین این گزاره دینی در قالب مدل تربیتی قابل پیاده‌سازی در محیط خانواده و مدرسه است که به جای کنترل بیرونی، بر پرورش قدرت تشخیص اخلاقی در فرزندان تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

  • امام علی (ع)
  • حکمت 38 نهج البلاغه
  • تربیت اجتماعی فرزند
  • معیارهای‌ دوست گزینی

موضوعات

  • مطالعات فهم حدیث
  • XML
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
مراجع
قرآن کریم.
‏ابن‌منظور، محمدبن‌مکرم‏، لسان العرب‏، تحقیق: جمال‌الدین میردامادى، بیروت، دارالفکر، 1414ق.
برقى، احمدبن‌محمد، المحاسن، تحقیق: جلال‌الدین محدث، قم، دارالکتب الإسلامیة، 1371ش.
جوهری، اسماعیل‌بن‌حماد، الصحاح، تاج اللغه و صحاح العربیه، تحقیق: احمد عبدالغفور عطار، بیروت، دارالعلم للملایین، 1404ق.
حسینی، افضل‌السادات؛ حیدری، سمیرا، تربیت اخلاقی کودک ونوجوان با تاکید بر رویکرد اسلامی، تهران، سمت، 1400ش.
حسینی، بی‌بی‌زینب، علیه رضاداد، و سیدسجاد غلامی. "نقل به معنای احادیث فقهی مشترک با استفاده از داستان‌های کوتاه". مطالعات فهم حدیث 9، 17(1401ش): 259-281. doi: 10.30479/mfh.2022.2833
راغب‌اصفهانى، حسین‌بن‌محمد، مفردات ألفاظ القرآن‏، تحقیق: صفوان عدنان داوودى، ‏بیروت، دارالقلم، 1412ق.
زینی‌ملک‌آباد، هادی، نهله غروی‌نائینی، نصرت نیل‌ساز، و  کاووس روحی‌برندق. "بازپژوهشی اصطلاح حدیث موضوع با تأکید بر تحلیل مفهومی و فرایندی حدیث «من کذب»". حدیث‌پژوهی 8، 16(1395ش): 191-216. 
سیدرضی، محمدبن‌حسین، نهج‌البلاغه، تحقیق: صبحی صالح، قم، هجرت، 1414ق.
صاحب‌بن‌عباد، إسماعیل‌بن‌عباد، المحیط فی اللغة، تحقیق: محمدحسن آل‌یاسین، بیروت، عالم الکتاب‏، 1414ق.
صدوق، محمدبن‌على‏، مصادقة الإخوان‏، تحقیق: سیدعلی خراسانی کاظمی، الکاظمیة، مکتبة الإمام صاحب‌الزمان العامة، 1402ق.
طریحى، فخرالدین، مجمع البحرین‏، تحقیق: احمد حسینی‌اشکوری، تهران، مرتضوی، 1375ش.
فراهیدى، خلیل‌بن‌أحمد، العین، قم، هجرت، 1409ق.
فضل‌الله، محمدحسین‏، من وحى القرآن، بیروت، دارالملاک‏، 1419ق.‏
قادری، فاطمه، پایان‌نامه تحلیل تربیتی آیه «قو انفسکم و اهلیکم ناراً»، استاد راهنما: هادی زینی‌ملک‌آباد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، 1404ش.
قصوری‌درگاهی، رخساره، طاهره جاویدی‌کلاته جعفرآبادی، بختیار شعبانی‌ورکی، و مجتبی الهی‌خراسانی. "گونه‌شناسیِ گزاره‌هایِ تربیتی در احادیث". مطالعات فهم حدیث 10، 19(1402ش): 253-276. doi: 10.30479/mfh.2023.18331.2217
کلینى، محمد‌بن‌یعقوب‏، الکافی، قم، دارالحدیث‏، 1429ق.
مطهری، مرتضی، آینده انقلاب اسلامی ایران، تهران، صدرا، 1378ش.
مکارم‌شیرازی، ناصر و جمعی از فضلا و دانشمندان، پیام امام امیرالمومنین (ع)، قم، امام علی‌بن‌ابی‌طالب (ع)، 1390ش.
مکارم‌شیرازى، ناصر و جمعی از نویسندگان، تفسیر نمونه‏، تهران، دارالکتب الإسلامیة، 1371ش.‏
وحیدی، آزاده. "تاثیر نوع دوست بر روان و رفتار افراد". نهمین همایش ملی تحقیقات میان رشته‌ای در مدیریت و علوم پزشکی، 1403ش، صص47-54.

Baumrind, D. “The Discipline Controversy Revisited. Family Relations: An Interdisciplinary”.  Journal of Applied Family Studies,1996, 45(4): 405-414.
Baumrind, D. “The influence of parenting style on adolescent competence and substance use”. The Journal of Early Adolescence, 1991, 11(1): 56–95.
Baumrind, Diana. "Effects of Authoritative Parental Control on Child Behavior". Journal of Child Development, 1966, 37(4): 887-907.
Brown, B. Daring Greatly: How the Courage to Be Vulnerable Transforms the Way We Live, Love, Parent, and Lead. Avery, 2015.
Carlo, G., White, R. M. B., & Knight, G. P.," Longitudinal relations among parenting styles, prosocial behaviors, and academic outcomes in U.S. Mexican adolescents”. Child Development, 2017, 89(2): 577-592.
Ekman, P. Telling Lies: Clues to Deceit in the Marketplace, Politics, and Marriage (3rd ed.), New York: Norton, 2009.
Frankel, F., & Myatt, R. Children’s friendship training. New York: Routledge, 2003.
Giletta, M., ., et al. "A meta-analysis of longitudinal peer influence effects in childhood and adolescence". Psychological Bulletin, 2021, 147(7), 719–747.
Hartup, W. W" .The company they keep: Friendships and their developmental significance". Child Development, 1996, 67(1): 1–13.
Neff, K. Self-compassion: The proven power of being kind to yourself. William Morrow Paperbacks, 2015.
Rubin, K. H., Bukowski, W. M., & Parker, J. G. “Peer interactions, relationships, and groups”, Handbook of Child Psychology, (6th ed., Vol. 3, pp. 571–645). New York: Wiley, 2006.
Spinrad, T. L., & Eisenberg, N. "The socialization of emotion regulation. In J. J. Gross & B. Q. Ford (Eds.)", Handbook of emotion regulation, (3rd ed., pp. 129–135). The Guilford Press, 2024.
Wilke, J., et al.," A systematic review and meta‐analysis of associations between self‐regulation and morality in preschool and elementary school children", Current Psychology, 2022, 42(5): 1-33.
Wong, T. K. Y., "Parenting and prosocial behaviors: A meta-analysis", Social Development, 2020, 30(2), 343-373.
    • تعداد مشاهده مقاله: 37
مطالعات فهم حدیث

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 16 دی 1404
فایل ها
  • XML
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
آمار
  • تعداد مشاهده مقاله: 37

APA

آبیار, صدیقه , زینی ملک آباد, هادی و موسوی, سید محمدحسین . (1404). تحلیل تربیتی معیارهای دوستی در حکمت ۳۸ نهج‌البلاغه با تأکید بر نقش والدین در هدایت اجتماعی فرزندان. مطالعات فهم حدیث, (), -. doi: 10.30479/mfh.2026.22466.2499

MLA

آبیار, صدیقه , , زینی ملک آباد, هادی , و موسوی, سید محمدحسین . "تحلیل تربیتی معیارهای دوستی در حکمت ۳۸ نهج‌البلاغه با تأکید بر نقش والدین در هدایت اجتماعی فرزندان", مطالعات فهم حدیث, , , 1404, -. doi: 10.30479/mfh.2026.22466.2499

HARVARD

آبیار, صدیقه, زینی ملک آباد, هادی, موسوی, سید محمدحسین. (1404). 'تحلیل تربیتی معیارهای دوستی در حکمت ۳۸ نهج‌البلاغه با تأکید بر نقش والدین در هدایت اجتماعی فرزندان', مطالعات فهم حدیث, (), pp. -. doi: 10.30479/mfh.2026.22466.2499

CHICAGO

صدیقه آبیار , هادی زینی ملک آباد و سید محمدحسین موسوی, "تحلیل تربیتی معیارهای دوستی در حکمت ۳۸ نهج‌البلاغه با تأکید بر نقش والدین در هدایت اجتماعی فرزندان," مطالعات فهم حدیث, (1404): -, doi: 10.30479/mfh.2026.22466.2499

VANCOUVER

آبیار, صدیقه, زینی ملک آباد, هادی, موسوی, سید محمدحسین. تحلیل تربیتی معیارهای دوستی در حکمت ۳۸ نهج‌البلاغه با تأکید بر نقش والدین در هدایت اجتماعی فرزندان. مطالعات فهم حدیث, 1404; (): -. doi: 10.30479/mfh.2026.22466.2499

  • صفحه اصلی
  • درباره نشریه
  • اعضای هیات تحریریه
  • ارسال مقاله
  • تماس با ما
  • نقشه سایت

اخبار و اعلانات

  • بروزرسانی 1401-12-01
  • بررسی مقالات در سایت مشابه یابی سمیم نور 1401-12-01

اشتراک خبرنامه

برای دریافت اخبار و اطلاعیه های مهم نشریه در خبرنامه نشریه مشترک شوید.

© سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب